HAVANA (LA HABANA) RÖPÖRTAJI, NAZIM HİKMET'in KENDİ SESİNDEN KÜBA DEVRİM TARİHİ. ANADOLU'dan ve DÜNYAMIZIN DİĞER HALKLARINDAN ÇAĞRIŞIMLARLA KÜBA DEVRİMİ VE KAZANDIRDIKLARI ÜZERİ GERÇEKLER

dinlemek için tıklayın: Havana Röpörtajı, Nazım Hikmet'in kendi sesinden Küba devriminin şiiri

Yusu Küpeli, Kuba devrimi 50. yılını doldururken Kuba tarihinden notlar

Nazım Hükmet'ten bazı şiirler:

Nazim Hikmet'in Havana Röportajı'ndan bir bölümü okumak için tıkla

OTOBİYOGRAFİ

(otobiyografi şiiri üzerine not: Nazım Hikmet'i, tüm toplumsal haksızlıklara başkaldıran gerçek kimliğinden, işçi sınıfının ve diğer ezilen halkların safında yeralan kimliğinden kopartarak sadece iyi bir şair gibi, aşk şiirlerinin mükemmel şairi gibi tanıtmaya çalışan bazı bilinçli sahtekarlara, üst sınıfların uşaklarına verilmiş en mükemmel yanıttır bu şiir... Tüm ruhsuzlukları, satılmışlıkları, ve züppe kişilikleriyle büyük devrimci şair Nazım hikmetten bazı TV programlarında "Nazım" diye laubali bir üslupla, "babalarının oğullarından" sözedermiş gibi sözeden ve onu bir aşk şairi gibi tanıtmaya çalışan vıcık vıcık sözde aydınlara verilen en mükemmel yanıttır bu şiir...)

DON KİŞOT

GÜNEŞİ İÇENLERİN TÜRKÜSÜ

"Şarktan geliyorum
Şarkın isyanını
Haykıraraktan geliyorum
Şimale akan rüzgârlarla aştım
Asya'nın yollarını
ulaştım
sana...
Haydi uzat kollarını
beni kucaklasana"

KEREM GİBİ

VATAN HAİNİ

YAŞAMAYA DAİR

SALKIMSÖĞÜT

Bu Vatana Nasıl Kıydılar

DAVET

VASİYET

GÜNEŞİN SOFRASINDA SÖYLENEN TÜRKÜ

CEVİZ AĞACI 

BÜYÜK İNSANLIK

ZAFERE DAİR

ÇARLIK RUSYASININ NE SURETLE ÖLDÜĞÜNE DAİRDİR

BEYAZIT MEYDANI'NDAKİ ÖLÜ

Bir anı ve Nazım Hikmet'ten iki şiir daha

KIYAMET SURELERİ:

1) ALÂMETLER SURESİ 

2) TEBAHHUR SURESİ

Havana Röportaji  (sadece ufak bir bölümü)     kaynak: http://nirvanany.stumbleupon.com/

(...)

hikâye insanoğlu üstüne
insanoğlunun gençliği
umutları üstüne
hikâyeyi benden güzel anlattılar
benden güzel anlatacaklar
hikâyeyi dost düşman işitmeyen kalmadı

Batista kulluğundaydı Şahmeran'ın
şekerkamisi milyonerlerinin
Yankisinin de yerlisinin de
ve tütün ve kahve milyonerlerinin
Yankisinin de yerlisinin de
ve tanklı uçakli elli binlik bir ordunun
ve de yiğitleri hadım ettikten
ve de gözlerini oyduktan sonra döve döve öldüren kışlaların
ve önlerinde sırtüstü cesetler çürüyen karakol kapılarının
ve her gece karakol duvarlarını yırtıp dışarı firlayarak sıcak karanlıklarda kanlı kuşlar gibi çırpınan
çığlıkların
ve Frankist papazların
ve kumarhanelerin
ve de eroin toptancılarının
ve gangsterlerin
Yankisinin de yerlisinin de
ve orospuların yalnız bir Havana'da on beş bin
ve karaya vurmus bir köpek balığı gibi çürüyenin
ve baygın ağır çiçek kokularıyla karışık leş kokusunun generali Batista
tümü altı milyon nüfusunun dört milyonu aç ve
ve yüz bini verem
ve Yankilere son on yılda bir milyar dolardan çok kâr getiren Küba'da
Birleşik Amerika Devletleri elçisinin
Birleşik Amerika Devletleri kara hava ve deniz kuvvetlerinin
Birleşik Amerika Devletleri dolarının yıllardır kulluğundaydı
956'nin Kasımında
Fidel de içlerinde
82 kişi Granma gemisinden denize indi
956'nın Kasımında Küba kıyılarına sokulan Granma gemisinden denize inip yarı bellerine
kadar suya gömülü
ve silâhlarını başlarının üstüne tutarak
ve ansızın
ve bir anda açılan top ve mitralyöz ateşi altında karaya çıktı
ve karanlıkları polis köpekleri gibi koklayan araştıran ışıldaklardan sakınarak
ve sarıldınız teslim olun seslerini
ve iri kurbagaları çigneyip bataklıklara
ve şekerkamışı tarlalarına dalarak
ve palmiyelerle hindistancevizi agaçlarının ardı sıra tepeleri tırmananlar
Sierra dağinda buluştu
Fidel de içlerinde 82'nin 12'si sağ kalmıştı
Fidel de içlerinde 12 kişiydiler 56'nın Kasımında
Fidel de içlerinde 150 kişiydiler Aralığında 56'nın
Fidel de içlerinde 500 kişiydiler Şubatında 57'nin
Fidel de içlerinde 1000 oldular 5000 oldular
Fidel de içlerinde
Fidel de içlerinde bir milyon yüz milyon bütün insanlık oldular
yıktılar Batista'yı 959'un Ocağında
ve 50 binlik orduyu
ve şekerkamışı milyonerlerini
yerlisini de Yankisini de
ve tütün ve kahve milyonerlerinin
yerlisini de Yankisini de
ve kışlaları
ve önlerinde cesetler çürüyen karakolları
ve eroin toptancılarını
ve kumarhaneleri
ve Birleşik Amerika Devletleri hava deniz ve kara kuvvetlerini
ve Birleşik Amerika Devletleri dolarını
Ve Küba'nın havasında ağır çiçek kokularına karışık leş kokusu dağıldı
yani Birleşik Amerika Devletleri korkusu

........................

Nazim Hikmet [Ran], Havana Röportaji'ndan

Günümüzde Fidel Kastro'nun Küba'sı Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyindeki yoksul eyaletlerin yoksul kasabalarının yoksul mahallelerinden 15 gence Küba Tip Fakülteleri'nde karşılıksız burs veriyor onları hekim olarak yetiştiriyor. Verilen burs için tek koşul, hekim olarak diplomalarını alan gençlerin içinden geldikleri yoksul halka hizmet sunmaları, mahallelerine geri dönüp kendi insanlarına yardımcı olmalarıdır.

Ben, bir insan,
ben, Türk şairi komünist Nâzım Hikmet ben,
tepeden tırnağa iman,
tepeden tırnağa kavga, hasret ve ümitten ibaret ben...

OTOBİYOGRAFİ

1902'de doğdum
doğduğum şehre dönmedim bir daha
geriye dönmeyi sevmem
üç yaşımda Halep'te paşa torunluğu ettim
on dokuzumda Moskova'da komünist Üniversite öğrenciliği
kırk dokuzumda yine Moskova'da Tseka-Parti konukluğu
ve on dördümden beri şairlik ederim
kimi insan otların kimi insan balıkların çeşidini bilir
                                                                      ben ayrılıkların
kimi insan ezbere sayar yıldızların adını
                                                                      ben hasretlerin
hapislerde de yattım büyük otellerde de
açlık çektim açlık gırevi de içinde ve tatmadığım yemek yok gibidir
otuzumda asılmamı istediler
kırk sekizimde Barış madalyasının bana verilmesini

                                                                       verdiler de
otuz altımda yarım yılda geçtim dört metre kare betonu
elli dokuzumda on sekiz saatta uçtum Pırağ'dan Havana'ya
Lenin'i görmedim nöbet tuttum tabutunun başında 924'de
961'de ziyaret ettiğim anıtkabri kitaplarıdır
partimden koparmağa yeltendiler beni
                                                                       sökmedi
yıkılan putların altında da ezilmedim
951'de bir denizde genç bir arkadaşla yürüdüm üstüne ölümün
52'de çatlak bir yürekle dört ay sırtüstü bekledim ölümü
sevdiğim kadınları deli gibi kıskandım
şu kadarcık haset etmedim Şarlo'ya bile
aldattım kadınlarımı
konuşmadım arkasından dostlarımın
içtim ama akşamcı olmadım
hep alnımın teriyle çıkardım ekmek paramı ne mutlu bana
başkasının hesabına utandım yalan söyledim
yalan söyledim başkasını üzmemek için
                                  ama durup dururken de yalan söyledim
bindim tirene uçağa otomobile
çoğunluk binemiyor
operaya gittim
              çoğunluk gidemiyor adını bile duymamış operanın
çoğunluğun gittiği kimi yerlere de ben gitmedim 21'den beri
              camiye kiliseye tapınağa havraya büyücüye
                  ama kahve falıma baktırdığım oldu
yazılarım otuz kırk dilde basılır
                 Türkiye'mde Türkçemle yasak
kansere yakalanmadım daha
yakalanmam da şart değil
başbakan filân olacağım yok
meraklısı da değilim bu işin
bir de harbe girmedim
sığınaklara da inmedim gece yarıları
yollara da düşmedim pike yapan uçakların altında
ama sevdalandım altmışıma yakın
sözün kısası yoldaşlar
bugün Berlin'de kederden gebermekte olsam da
                                                              insanca yaşadım diyebilirim
ve daha ne kadar yaşarım
                                 başımdan neler geçer daha
kim bilir.

Bu otobiyografi 1961 yılının 11 Eylül günü Doğu Berlin’de yazıldı

Kaynak: Nazım Hikmet, Bütün Eserleri, cilt 2, (Kitabın basıldığı yer, Bulgaristan, Sofya, 1950’li yılların sonu, olması lazım ama, bu eski kitabın sahibi, nedense kitabın basılı olduğu yeri yazan sayfayı tüm ciltlerde yırtmış.)

DON KİŞOT 

Ölümsüz gençliğin şövalyesi, 

                                      ellisinde uydu yüreğinde çarpan aklına,

bir Temmuz sabahı fethine çıktı 

                                      güzelin, doğrunun ve haklının :

önünde mağrur, aptal devleriyle dünya, 

                                      altında mahzun, fakat kahraman Rosinant'ı.

Bilirim,

hele bir düşmeyegör hasretin hâlisine,

hele bir de tam okka dört yüz dirhemse yürek,

yolu yok, Don Kişot'um benim, yolu yok,

yeldeğirmenleriyle dövüşülecek.

Haklısın, elbette senin Dülsinya'ndır en güzel kadını yeryüzünün,

sen, elbette bezirgânların suratına haykıracaksın bunu,

alaşağı edecekler seni

bir temiz pataklayacaklar.

Fakat sen, yenilmez şövalyesi susuzluğumuzun,

sen, bir alev gibi yanmakta devam edeceksin

                                                ağır, demir kabuğunun içinde

ve Dülsinya bir kat daha güzelleşecek...

Nazım Hikmet Ran,1947

GÜNEŞİ İÇENLERİN TÜRKÜSÜ

Bu bir türkü: -

toprak çanaklarda

güneşi içenlerin türküsü!

Bu bir örgü: -

alev bir saç örgüsü

                          kıvranıyor;

kanlı, kızıl bir meşale gibi yanıyor

                                   esmer alınlarında

                      bakır ayakları çıplak kahramanların!

Ben de gördüm o kahramanları,

ben de sardım o örgüyü,

ben de onlarla

                   güneşe giden

                               köprüden

                                           geçtim!

Ben de içtim toprak çanaklarda güneşi

Ben de söyledim o türküyü!

Yüreğimiz topraktan aldı hızını;

altın yeleli aslanların ağzını

                                      yırtarak

                                                 gerindik!

Sıçradık;

           şimşekli rüzgâra bindik!

Kayalardan

        kayalarla kopan kartallar

çırpıyor ışıkta yaldızlanan kanatlarını.

Alev bilekli süvariler kamçılıyor

                           şaha kalkan atlarını!

                             Akın var 

                                    güneşe akın

                             Güneşi zaptedeceğiz

                                      Güneşin zaptı yakın!

Düşmesin bizimle yola:

evinde ağlayanların 

                          göz yaşlarını

                                 boynunda ağır bir

                                                       zincir

                                                               gibi taşıyanlar

Bıraksın peşimizi

             kendi yüreğinin kabuğunda yaşıyanlar!

İşte:

     Şu güneşten

                   düşen

                       ateşte

                          milyonlarla kırmızı yürek yanıyor!

Sen de çıkar

göğsünün kafesinden yüreğini;

şu güneşten

                 düşen

                       ateşe fırlat;

yüreğini yüreklerimizin yanına at!

                             Akın var 

                                    güneşe akın

                             Güneşi zaaptedeceğiz

                                      Güneşin zaptı yakın!

Biz topraktan, ateşten, sudan, demirden doğduk!

Güneşi emziriyor çocuklarımıza karımız,

toprak kokuyor bakır sakallarımız!

Neşemiz sıcak!

                 kan kadar sıcak

delikanlıların rüyalarında yanan

                                               o "an"

                                                 kadar sıcak!

Merdivenlerimizin çengelini yıldızlara asarak

ölülerimizin başlarına basarak

                                             yükseliyoruz

                                                        güneşe doğru!

Ölenler

        dövüşerek öldüler;

                               güneşe gömüldüler.

Vaktimiz yok onların matemini tutmaya!

                             Akın var 

                                    güneşe akın

                             Güneşi zaaaptedeceğiz

                                      Güneşin zaptı yakın!

Üzümleri kan damlalı kırmızı bağlar tütüyor!

Kalın tuğla bacalar

                    kıvranarak

                            ötüyor!

Haykırdı en önde giden,

                            emreden!

Bu ses!

         Bu sesin kuvveti,

                                bu kuvvet 

yaralı aç kurtların gözlerine perde

                                                vuran,

onları oldukları yerde

                              durduran

                                  kuvvet!

emret ki ölem

                emret!

Güneşi içiyoruz sesinde!

Coşuyoruz,

                coşuyor!...

Yangınlı ufukların dumanlı perdesinde

mızrakları göğü yırtan atlılar koşuyor!

                             Akın var 

                                    güneşe akın

                             Güneşi zaaaaptedeceğiz

                                      Güneşin zaptı yakın!

Toprak bakır

            gök bakır.

Haykır güneşi içenlerin türküsünü,

Hay--kır

        Haykıralım!

Nazım Hikmet Ran, 1925

Kaynak: Nazım Hikmet, Bütün Eserleri, cilt 1, (Kitabın basıldığı yer, Bulgaristan, Sofya, 1950’li yılların sonu, olması lazım ama, bu eski kitabın sahibi, nedense kitabın basılı olduğu yeri yazan sayfayı tüm ciltlerde yırtmış.)

KEREM GİBİ

Hava kurşun gibi ağır!

Bağır

       bağır

             bağır

                    bağırıyorum!

Koşun

       kurşun

              erit-

                -meğe

                      çağırıyorum...

O diyor ki bana:

-Sen kendi sesinle kül olursun ey!

                                           Kerem

                                                gibi 

                                                     yana

                                                         yana...

"Deeeert

             çok,

                 hemdert 

                        yok"

Yürek-

        -lerin

kulak-

       -ları

             sağır...

Hava kurşun gibi ağır...

Ben diyorum ki ona:

-- Kül olayım

                 Kerem

                          gibi

                             yana

                                 yana

Ben yanmasam

              sen yanmasan

                         biz yanmasak,

                    nasıl

                        çıkar 

                           karan-

                                   -lıklar

                           aydın-

                                   -lığa…

Hava toprak gibi gebe.

Hava kurşun gibi ağır.

     Bağır

            bağır

                  bağır

                         bağırıyorum.

Koşun 

       kurşun 

              erit-

                -meğe 

                       çağırıyorum...

Nazım Hikmet Ran, Mayıs, 1930

Kaynak: Nazım Hikmet, Bütün Eserleri, cilt 1, (Kitabın basıldığı yer, Bulgaristan, Sofya, 1950’li yılların sonu, olması lazım ama, bu eski kitabın sahibi, nedense kitabın basılı olduğu yeri yazan sayfayı tüm ciltlerde yırtmış.)

YAŞAMAYA DAİR

1

Yaşamak şakaya gelmez,
büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın
bir sincap gibi mesela,
yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden,
yani bütün işin gücün yaşamak olacak.

Yaşamayı ciddiye alacaksın,
yani o derecede, öylesine ki,
mesela, kolların bağlı arkadan, sırtın duvarda,
yahut kocaman gözlüklerin,
beyaz gömleğinle bir laboratuarda
insanlar için ölebileceksin,
hem de yüzünü bile görmediğin insanlar için,
hem de hiç kimse seni buna zorlamamışken,
hem de en güzel en gerçek şeyin
yaşamak olduğunu bildiğin halde.

Yani, öylesine ciddiye alacaksın ki yaşamayı,
yetmişinde bile, mesela, zeytin dikeceksin,
hem de öyle çocuklara falan kalır diye değil,
ölmekten korktuğun halde ölüme inanmadığın için,
yaşamak yanı ağır bastığından.

1947

2

Diyelim ki, ağır ameliyatlık hastayız,
yani, beyaz masadan,
bir daha kalkmamak ihtimali de var.
Duymamak mümkün değilse de biraz erken gitmenin kederini
biz yine de güleceğiz anlatılan Bektaşi fıkrasına,
hava yağmurlu mu, diye bakacağız pencereden,
yahut da sabırsızlıkla bekleyeceğiz
en son ajans haberlerini.

Diyelim ki, dövüşülmeye değer bir şeyler için,
diyelim ki, cephedeyiz.
Daha orda ilk hücumda, daha o gün
yüzükoyun kapaklanıp ölmek de mümkün.
Tuhaf bir hınçla bileceğiz bunu,
fakat yine de çıldırasıya merak edeceğiz
belki yıllarca sürecek olan savaşın sonunu.

Diyelim ki hapisteyiz,
yaşımız da elliye yakın,
daha da on sekiz sene olsun açılmasına demir kapının.
Yine de dışarıyla birlikte yaşayacağız,
insanları, hayvanları, kavgası ve rüzgarıyla
yani, duvarın ardındaki dışarıyla.

Yani, nasıl ve nerede olursak olalım
hiç ölünmeyecekmiş gibi yaşanacak...

1948

3

Bu dünya soğuyacak,
yıldızların arasında bir yıldız,
hem de en ufacıklarından,
mavi kadifede bir yaldız zerresi yani,
yani bu koskocaman dünyamız.

Bu dünya soğuyacak günün birinde,
hatta bir buz yığını
yahut ölü bir bulut gibi de değil,
boş bir ceviz gibi yuvarlanacak
zifiri karanlıkta uçsuz bucaksız.

Şimdiden çekilecek acısı bunun,
duyulacak mahzunluğu şimdiden.
Böylesine sevilecek bu dünya
'Yaşadım' diyebilmen için...

Nazım Hikmet Ran, 1948
 

Bu Vatana Nasıl Kıydılar

İnsan olan vatanını satar mı?
Suyun içip ekmeğini yediniz.
Dünyada vatandan aziz şey var mı?
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Onu didik didik didiklediler,
saçlarından tutup sürüklediler.
götürüp kâfire : "Buyur..." dediler.
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Eli kolu zincirlere vurulmuş,
vatan çırılçıplak yere serilmiş.
Oturmuş göğsüne Teksaslı çavuş.
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Günü gelir çarh düzüne çevrilir,
günü gelir hesabınız görülür.
Günü gelir sualiniz sorulur :
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Nazım Hikmet Ran, 1959

Kaynak: Nazım Hikmet, Bütün Eserleri, cilt 2, (Kitabın basıldığı yer, Bulgaristan, Sofya, Narodna Prosveta yayınları, 1950’li yılların sonu, olması lazım ama, bu eski kitabın sahibi, nedense ve anlaşılan korkudan kitabın basılı olduğu yeri yazan sayfayı tüm ciltlerde yırtmış.)

DAVET

Dörtnala gelip Uzak Asya'dan
Akdenize bir kısrak başı gibi uzanan
Bu memleket bizim.
 

Bilekler kan içinde, dişler kenetli, ayaklar çıplak
Ve ipek bir halıya benzeyen toprak
Bu cehennem, bu cennet bizim.
 

Kapansın el kapıları bir daha açılmasın,
yok edin insanın insana kulluğunu!
Bu davet bizim.
 

Yaşamak! bir ağaç gibi tek ve hür
Ve bir orman gibi kardeşçesine,
                                            Bu hasret bizim!

Nazım Hikmet Ran, 1947

Kaynak: Nazım Hikmet, Bütün Eserleri, cilt 1, (Kitabın basıldığı yer, Bulgaristan, Sofya, 1950’li yılların sonu, olması lazım ama, bu eski kitabın sahibi, nedense kitabın basılı olduğu yeri yazan sayfayı tüm ciltlerde yırtmış.)

VASİYET

Yoldaşlar, nasip olmazsa görmek o günü,
ölürsem kurtuluştan önce yani,
alıp götürün
Anadolu'da bir köy mezarlığına gömün beni.

Hasan beyin vurdurduğu
            ırgat Osman yatsın bir yanımda
ve çavdarın dibinde toprağa çocuklayıp
kırkı çıkmadan ölen şehit Ayşe öbür yanımda.

Traktörlerle türküler geçsin altbaşından mezarlığın,
seher aydınlığında taze insan, yanık benzin kokusu,
tarlalar orta malı, kanallarda su,
ne kuraklık, ne candarma korkusu.

Biz bu türküleri elbette işitecek değiliz,
toprağın altında yatar upuzun,
            çürür kara dallar gibi ölüler,
toprağın altında sağır, kör, dilsiz.

Ama bu türküleri söylemişim ben
                     daha onlar düzülmeden,
duymuşum yanık benzin kokusunu
traktörlerin resmi bile çizilmeden.

Benim sessiz komşulara gelince,
şehit Ayşe'yle ırgat Osman
çektiler büyük hasreti sağlıklarında
belki de farkında bile olmadan.

Yoldaşlar, ölürsem o günden önce yani,
- öyle gibi de görünüyor -
Anadolu'da bir köy mezarlığına gömün beni
ve de uyarına gelirse,
tepemde bir de çınar olursa
taş maş da istemez hani...
 

                                                                    Nazım Hikmet Ran, 1953, 27 Nisan
                                                                    Barviha Sanatoryumu

önce bir anı

Nazım Hikmet'in Kıyamet Sureleri hakkında not ve acıklı-komik bir anı

Belli başlı temel yapıtlarıyla başlangıcından itibaren modern Türk edebiyatını ve türkçeye çevrilen tüm yapıtlarıyla dünya klasiklerini henüz 17- 18- 19 yaşlarında çok iyi tanıdığımı iddia edersem, yalan olmaz... Mark Twain ile 7, M. Gorki ile 12 yaşımda, Homeros ile yine aynı yaşta tanışmış olmama karşın, malesef, Nazım Hikmet'ten ilk şiiri, ancak 1963 yılının son veya 1964 yılının ilk günlerinde, yani 20 yaşıma girerken, Aziz Nesin'in "Yeni Tanin" gazetesindeki sütununda okuyabilecek ve şaşkına dönecektim. O'nun dizeleri, ruhumdaki haksızlıklara başkaldırı duygusuyla tam bir rezonansa gelmişti... Aziz Nesin, "Kurtuluş Savaşı Destanı"nda yeralan "Karayılan" şiirini köşesinde basmıştı.

Bu olaydan sonra Nazım Hikmet'in şiirlerini aramaya başlayacak ve hatta gizlice elime geçen "Şeyh Bedrettin Destanı" adlı çok uzun metni elyazısı ile yedi nüsha çoğaltıp dağıtacaktım... Yine 1960'lı yılların ikinci yarısında, yanlış anımsamıyorsam, "Dört Hapishaneden" adlı ve basılır basılmaz yasaklanmış Nazım Hikmet'e ait bir şiir kitabı elime geçecekti. Bu kitaptaki "Alametler Suresi" ve "Tebahur Suresi" başlıklı iki şiiri yattığım yerin duvarına, başucuma kopya edecektim ama, altlarına herhangi bir imza koymayacaktım... "Kutsal" kitapta geçen "kıyamet", "alametler" ve "tebahur" gibi sözcükler Nazım Hikmet'in şiirinde, toplumsal başkaldırının vaktinin gelmekte olduğunu, bunun işaretlerinin gözüktüğünü anlatmaya yarıyan birer benzetme olarak kullanılıyorlardı sadece. Sözkonusu şiirlerin dini mistisizim ile uzaktan yakından bağları yoktu ve bir okuyucunun bunu farketmemesi, sözkonusu dini sözcüklerin toplumsal başkaldırıya çağrışım yaptıklarını anlamaması için sonderece cahil ve ahmak olması gerekirdi... Yine şüphesiz "kutsal" kitaplarda yeralan haksızlıklara başkaldırı sözleri ve çağrıları ile, tamamen farklı bir felsefeye ve dünya görüşüne sahibolan bir sosyalistin, hatta Nazım Hikmet'in haksızlıklara başkaldırı çağrıları arasında paralellikler bulmak da mümkündür.

Uyanık şakacı bir-iki arkadaş, aydın rolünde sürekli böbürlenen ve ezberlediği bir nutku TİP'in tüm kahve konuşmalarında boyuna tekrarlayan ufak-tefek esmer bir başka arkadaşı, benim odada olmadığım bir saatte yattığım yere sokuyorlar ve duvardaki iki şiiri gösterip, "Bak Yusuf şair oldu, neler yazıyor(!)", diyorlar... Kahve konuşmaları sırasında muhafızlığını yaptığım, koruduğum kişilerden biri olan bu arkadaşın kafasında nasıl bir "Yusuf" resmi varsa eğer, "şair olduğumu" duyar duymaz suratı buruşuyor ve önemsemez bir ifade ile -altlarında Nazım Hikmet imzası olmayan- şiirleri okuyor. Ve ağzını bükerek, "bunlara şiir denemeyeceğini" ifade ediyor. Ve yine bunların "derin bir dini mistisizm içerdiklerini" sözlerine ekliyor. Sosyalistliğim hakkımda sual işaretleri uyandıracak bir-iki söz daha ediyor...

Sözkonusu bilgiç kişilik o şiirden saymadığı şiirlerin altında Nazım Hikmet imzasını görse idi, nasıl yorumlar yapardı acaba?, diye sormaya bile gerek yok... Nasrettin Hoca'nın "ye kürküm ye" adlı hicvini çağrıştıran her anlamda sahte, maddiyatçı, kariyer tutkunu ruhsuz kişiliklere özgü bu tavır, malesef toplumun farklı tabakalarında alabildiğine yaygın. Sömürücü üst sınıfların propoganda aygıtları sürekli böyle bir sahtekarlık kültürünü değişik biçimlerde besliyorlar ve sahte kimlikli, özü görünüşü gibi olmayan tipler her dönemde değişik etiketlerle insanların karşısına çıkartılıyorlar...

Nazım Hikmet'in haksızlıklara başkaldırı ruhu ile, acılar çekmiş Nazım Hikmet ile uzaktan yakından ilişkisi olamayacak, ancak bu başkaldırı ile dalga geçebilecek, hatta bunu ezmek için elinden gelen herşeyi yapabilecek birtakım tipler, günümüzde Nazım Hikmet'e sözde sahip çıkıyorlar. Halkın sevdiği Nazım Hikmet'i özünden kopartarak kullanabilmek, haksızlıklara başkaldırı ruhundan soyutlayarak kullanabilmek amacıyla onu sözde sahipleniyorlar. TV kameraları karşısında babalarının oğlundan sözedermişçesine laubali ifadelerle "Nazım" diye ondan sözederek, O'nun nasıl bir "aşk" şairi olduğundan dem vuruyorlar vs... Şüphesiz Nazım Hikmet'in mükemmel aşk şiirleri de vardır ama, inançsız kişilerin, Nazım Hikmet'ten "Nazım" diye sözeden sahte kimlikli züppelerin bu aşk şiirlerinin ruhu ile temasa gelmeleri de olanaksızdır...

Aslında din tüccarlarının, ağızlarında "Allah", "Muhammed", "inşallah" gibi sözcükleri hiç düşürmeyen politikacıların, birtakım ünlü kişilerin, sözde Nazım Hikmet hayranlarından, sahte sanat severlerden, sahte sosyalistlerden özünde farkları yoktur. Sahtecilik, pazarı olan her alanda gelişebilmektedir... Halktan yana aydınların birinci görevleri, sanırım, bu sahtecilikleri ve sahtekarları doğru teşhir edebilmektir.

Yusuf Küpeli

24 Eylül 2006

yusuf@comhem.se

Nazım Hikmet,

KIYAMET SURELERİ:

1 

ALÂMETLER SURESİ 

Yedi kat yerin altından uğultular geliyor. 
Çok alâmetler belirdi, vakit tamamdır. 
Haram sevaboldu, sevap haramdır. 
Ak kurt, kara tahtayı daha bir yol kemirir, 
çekin ki körükleri 
ateşe girdi demir. 

Çok alâmetler belirdi, vakit tamamdır. 
Duyuldu kim ölüm satılıp kâr edile, 
kendi kendilerin reddü inkâr edile 
ve duyuldu kabuğuna tık ettiği civcivin. 
Duyuldu uykusundan uyandığı 
zincirinden başka kaybedecek şeyi olmayan devin. 

Yedi kat yerin altından uğultular geliyor. 
Medet yoktur, bakma geri. 
Kantarma zapteyleyemez oldu beygiri. 
Çıkmış üzengiden, ayağı yok mu? 
Kan sızar, şâk olmuş, dudağı yok mu? 
Gider, böyle gider, dahi gider 
bu âteş yolların durağı yok mu? 
Bu yol orda biten yoldur. 
«Türabolmak ne müşküldür...» 

Çekin ki körükleri 
ocağa girdi demir. 
Bir ateş külçesi düştü buzların ortasına. 
Alâmetler belirdi, kıyamet alâmetleridir. 
Haberdir, erişmekte kaynayan su galeyan noktasına. 

2 

TEBAHHUR SURESİ 

Pehlivanlar cümle libastan soyunmuş, üryan idiler, 
herbiri aşikâr etmişti zamirin. 
Gök kubbe sıcaktı ve kan kokuyordu, 
encam 
tavı gelmiş demirin. 

Vadenin irişip çattığını bildiler, 
kavaklar titreşip yere eğildiler, 
ve çınar ağaçları 
gördüler haykıraraktan, 
köklerinin yılan ölüleri gibi 
koptuğunu topraktan. 

Pehlivanlar cümle libastan soyunmuş, üryan idiler. 
Kızıl kanatlı kuşlar kayalarda 
hazırdı atlamaya. 
Vadenin irişip çattığını bildiler, 
kabardı, köpüklendi dalgalar 
başladılar çatlamaya. 

Gök kubbe sıcaktı ve kan kokuyordu. 
Ve rûzigâr 
yükseldi ağır ağır, çoğaldı gitgide 
birikti, birikti ve ânı-vahitte 
«Ah edildi derinden 
yer oynadı yerinden,» 
yıkıldı köprüler kemerlerinden, 
yazılı taşlar kapandı yüzükoyon. 

Bu dem kıyamet demidir, 
bu, buhara inkılâbıdır kaynayan suyun...
 

Nazım Hikmet Ran

bağlantılı linkler:

Nazım Hikmet'in kendi sesinden bazı şiirleri & Nazım Hikmet’in Menderes’i uyaran  şiiri, aslında Tayyip Erdoğan ve avanesi için de bir uyarıdır. Aynı şiir, TV ekranlarında boygösteren vıcık vıcık dizilerle, miğde kaldıran sahte dökümanterlerle, yalanların havalarda uçuştuğu sözde tartışma programları aracılığıyla 27 Mayıs’a saldırmaya çalışan sahtekarlar için de bir uyarıdır…