Çin Halk Cumhuriyeti 1 Ekim 1949 günü resmen kurulmuştur. Her yıl aynı gün ülkenin ulusal bayramı olarak kutlanmaktadır. Bu güne ulaşmak Çin halkı için hiçte kolay olmamıştır... Çin halkının emperyalist güçlere karşı vermiş olduğu acılarla dolu uzun ve olağanüstü zor mücadele tarihinden dört bölümü aşağıda bulacaksınız. Bunlar, Çin tarihi ve kültürüyle ilgili olarak hazırlanmış ve henüz basılmamış olan 18 bölümlük bir kitabın sadece dört bölümüdürler. Umarım anlatılanlar okuyucularına yardımcı olabilir.- Yusuf Küpeli, 2005-09-29     

11- Milliyetçiler, Sun Yat-sen, Kuomintang ve yeni doğmuş Sovyetler Birliği üzerine kısa notlar

Sun Yat-sen, 1924’de, Sovyetler Birtliği temsilcisi Mikhail Borodin’in yardımları ile Kuomintang’ı, -Bolşevik Partisi modeline benzer biçimde- katı merkezi bir disiplinle yeniden organize edecekti. Sun Yat-sen’in direktifi ile yeni hükümete üç Çin Komünist Partisi üyesi alınacaktı. Ve yine Sun Yat-sen’in emri ile Kanton yakınında Sovyet modeline uygun biçimde Whampoa askeri akademisi kurulacak ve komutanlığına Sovyetler Birliği’den yeni dönmüş olan Chiang Kai-shek atanacaktı. Chiang Kai-shek, komünistlerle ortak kurulmuş hükümete de alınacaktı...- Y. Küpeli

12- Uzun Yürüyüş’e dek Çin Komünist Partisi’nin serüveni; partinin kuruluşu, 1927 katliamı ve Çin Sovyet Cumhuriyeti üzerine kısa notlat

Çin Komünist Partisi’nin ilk en önemli mimarı ve teorisyeni ve örgütün 1921- 22 yıllarında Genel Sekreteri, 1922- 25 yıllarında Genel Başkanı ve yine 1925- 27 yıllarında Genel Sekreteri olan Chen Duxiu (1879- 1942), hemen hemen resmi eğitim almamış bir kişiydi. Küçük yaşta babasını yitirmiş olması nedeniyle... Kuruluş kongresine (1 Temmuz 1921) katıldığı Çin Komünist Partisi içinde Mao Tse Tung’a Ocak 1922’de verilen ilk önemli görev, Hunan parti örgütünün temsilcisi olarak Anyuan kömür madenlerinde çalışan işçileri örgütlemek olmuştur... Nisan 1927’de Shanghai’de, Chiang Kai-shek’in komünistlere yönelik ani darbesi başladı. En az 10 bin parti üyesi öldürüldü, Çin Komünist Partisi üyelerinin beşte dördünü yitirdi...- Y. Küpeli

13- Aşılamaz gözüken engellerle dolu Uzun Yürüyüş, Tatu/ Dadu Nehri veya Liu Köprüsü kahramanlığı, karlı dağlar ve Çin Seddi’nin eteklerinde, Shensi Bölgesi’nde yeni kızıl üs

Elegeçirmiş oldukları An Jen Ch’ang’ın 400 li (200 km) batısında, nehrin daralıp çok derin bir yarıktan alabildiğine hızla aktığı yerde Liu Ting Chiao (Liu’nun Kurduğu Köprü) adlı bir asma köprü bulunmaktaydı. Burası, Tibet’in doğusundan akan Tatu Nehri’ni (Dadu He, Tatu Ho) geçebilmeleri için son şanslarıydı. Yitirecek zamanları yoktu. Kızıl Ordu’nun asıl gövdesi nehrin güney kıyısından batıya doğru hızla yürürken... İnatla ve inanılması güç bir hızla aradan iki gün geçtikten sonra, 29 Mayıs 1935 günü Liu’nun Kurduğu Köprü’ye ulaştılar... Bir askeri birliğin saatte normal olarak 4- 5 km hızla yürüdüğünü ve her saat başı on dakika istirahat ettiğini ve yine cebri (zorlama) yürüyüşlerde sadece bu on dakikalık dinlenme sürelerinin kaldırıldıklarını bilirseniz, sözkonusu 200 km mesafenin iki gün içinde alınmış olması gerçeğinin ne anlama geldiğini sanırım daha iyi anlayabilirsiniz. Bu, iki gün boyunca hiç uyumadan yürümek ve ardından savaşa girmek anlamına geliyordu... Ve zaten taban kaldırılmış olduğu için, ağır makineli tüfek ateşi altında kızılların zincirlerin üzerinde emekleyerek, zincirlere asılarak köprüyü geçmeye kalkışabileceklerini insanlar tahmin edemezlerdi... Uzun Yürüyüş olarak tarihe geçen süreç tam 368 gün sürmüştür. Yolda geçen günleri içinde 235 gündüz, 18 gece yürüyüşü yapmışlardır. Toplam 100 gün dinlenmişlerdir... Toplan 12 değişik eyaletten geçerlerken irili ufaklı 62 kenti zaptetmişler, 10 değişik bölgesel savaş lordunun orduları ile çarpışmışlar ve merkezi hükümetin yolladığı değişik birlikler karşısında menavralar yapmışlar, savaşlar vermişlerdir. Onlarca yıldır Çin ordularının gitmedikleri altı değişik etnik bölgenin içlerine dek girip buralardan geçmişlerdir... Bazı kaynaklar Uzun Yürüyüş’ün sonunda hedefe Mao ile birlikte 4 000 kişinin ulaşabildiğini ve 12 500 km kadar yol alındığını yazmakla birlikte, Edgar Snow, tüm en gelişmiş doğru ölçümlerle yürüyüş mesafesinin 9 650 km ve hedefe ulaşanların da 7 000 kişi olduklarını söylemektedir.- Y. Küpeli

14- Shensi Sovyeti’nin kuruluş öyküsü, aynı sovyetin mimarı Liu Chih-tan’ın serüvenlerle dolu dramatik yaşam öyküsü ve Uzun Yürüyüş başlarken geride bırakılanların başlarına gelenler üzerine kısa notlar

Liu Chih-tan, Whampoa Askeri Akademisi’nin kurslarını 1926 yılında tamamlayarak teğmen rütbesiyle Kuomintang birliklerine katılacaktı... Sözkonusu öğrencilik yıllarında Liu komünist olmuştu ve 1927’de gerçekleşen komünist katliamı sırasında Kuomintang’dan kaçarak Shanghai’de şekillenen gizli komünist hücrelerinde çalışmaya başlayacaktı... 1933 yılı başlarında Shensi Sovyeti tüm kurumları, düzenli idari örgütlenmesi ile şekillenmiş olacaktı... Liu Chih-tan, Mart 1936’da, güçlü düşman mevzilerine yönelik bir saldırının başındayken ciddi biçimde yaralanacaktı... ...yürüyüşün başladığı 16 Ekim 1934’de Kiangsi’de (Jiangxi) geride bırakılanların yaklaşık 30 bin kişi oldukları ve bunların 10 bin kadarını yaralıların oluşturdukları yazılmaktadır. ...Chen Yi köylülere şunları söylemiştir: “Lütfen bu yaralı adamları evlerinize alınız. Onlar hepimizin oğullarıdırlar. Sizler için iyi birer oğul, iyi birer damat olabilirler. Kızlarınızla evlenebilirler. Sizler için çalışabilirler, ailenize bir çift el daha katılmış olur. Onların işgücüne sahibolacaksınız ve belki bazıları intikamınızı alacaktır.”- Y. Küpeli 

Not: Anlatımla ilgili zengin kaynak listesi kitapta yeralacağı için buraya yerleştirilmemiştir. Ayrıca, sadece bu bölümlerle ilgili kaynakların hangileri olduğunu ayırıp metnin altına eklemekte sonderece zahmetli bir iştir ve şimdi buna vaktim yok. Zaten metnin içinde çok sınırlı sayıdaki kaynak hakkında bazı ipuçları vardır.- Y. K.